Perfectionisme is echt geen goede eigenschap
Cindy Haveman - Hoofdregisseur
Perfectionisme is echt geen goede eigenschap
Perfectionisme. Lang dacht ik echt dat het een goede eigenschap was. Ik ben het een groot deel van mijn leven geweest, perfectionist. In sollicitatiegesprekken noemde ik het zonder blozen als positieve eigenschap. Dat het helemaal niet zo'n goede eigenschap is, heb ik aan den lijve ervaren toen ik eind 2013 een burn-out kreeg. Mede dankzij mijn zogenaamd zo positieve eigenschap. Want sjongejonge, wat kun je jezelf hiermee in de weg zitten.
Ik dacht dat ik een beoordeling kreeg voor het mooiste kind en het schoonste huis
Ik dacht dus serieus dat anderen mij zouden beoordelen op hoe mooi bijvoorbeeld mijn kinderen eruitzagen. Dus zagen ze eruit om door een ringetje te halen. Of dat ze me zouden beoordelen op hoe schoon mijn huis was. Alsof je daar punten mee zou kunnen scoren of zo.
Dus ging ik m'n huis poetsen voordat er visite kwam. Wat je veel beter kunt doen als de visite weer weg is. Met hun kinderen met plakhanden die overal chips morsen.
Perfectionisme als strategie om waardering van anderen te krijgen
Als je alles perfect doet, kun je veel waardering en complimentjes oogsten. Alhoewel, de keren dat ik een compliment kreeg voor m'n schone huis kun je op één hand tellen. Of dat je de hele dag hebt lopen poetsen en het valt niemand op. Ja jeetje zeg, daar deed ik het niet voor...
"Wat ruikt het hier weer fris hè?", zei ik dan. Of: "Zie je niet dat alles weer schoon is?" Ik was dus voortdurend bezig om waardering van anderen te krijgen. En ondertussen had ik zelf nauwelijks in de gaten hoeveel energie me dat kostte.
Perfectionisme als strategie om kritiek te vermijden
Als je alles perfect doet, dan hebben ze ook niks te zeiken. Tenminste, dat is wat je hoofd je probeert wijs te maken. Voor mij was kritiek het einde van de wereld. Echt... Want kritiek zag ik als een afwijzing van mezelf. Dat het ook aan de ander kon liggen, kwam niet eens in me op.
Ik had gefaald en niemand vond me nog leuk. Nooit meer. Dat soort gedachten.
O wee als je dan ook nog kritiek krijgt
Zo heb ik in 2014 nog een hele middag huilend in bed gelegen omdat ik kritiek had gekregen. Ik zat in de organisatie van onze wijk voor het dorpsfeest en ik liep me al weken de benen uit de naad, zoals we dat hier zeggen. Om alles perfect te regelen. Komt er iemand op me af gestormd terwijl ik aan het schilderen was. Waar was ik mee bezig en de toon die ik aansloeg in m'n mails was vreselijk en ik was een vreselijk mens. Of dat allemaal echt gezegd is, weet ik niet. Dat is wat ik hoorde. Het kwam nooit meer goed, vertelde ik mezelf. Iedereen haatte mij en ik kon m'n gezicht nooit meer vertonen.
Het komt niet in je op dat het misschien niet aan jou ligt
Jaren later sprak ik diegene. Ze bood haar excuses aan. Ze had zo niet moeten reageren. Haar oma was destijds net overleden en de kat was zoek. Toen ik haar vertelde dat ik het haar vergaf omdat het me enorm veel geleerd had, was ze heel erg opgelucht. Het bleek dat zij er ook heel lang mee had gezeten. Ze gaf toe dat het vooral haar frustratie was geweest. Maar dat komt op zo'n moment, dat de wereld aan het vergaan is in je hoofd, niet bij je op. De bewuste aanvaring is bij het achter me laten van m'n perfectionisme nog vaak onderwerp van gesprek geweest. Het heeft me veel inzichten gegeven. Het is zo mooi om het dan met wederzijdse vergeving af te kunnen sluiten.
Wat heeft perfectionisme met eigenwaarde te maken?
Het belangrijkste wat ik ervan geleerd heb, is dat je met perfectionisme bij anderen kunt proberen te halen wat je van jezelf niet (genoeg) krijgt. En dat is liefde en waardering. Als je dat niet voldoende bij jezelf vindt, bijvoorbeeld doordat je ooit de boodschap hebt opgepikt dat je niet de moeite waard bent, dan ga je het buiten jezelf zoeken. Dan moet je het doen met het verzamelen van complimenten en het op afstand houden van kritiek. En dat is een hele kwetsbare positie waarin je jezelf bevindt.
Het ligt namelijk overal op de loer... kritiek. Natuurlijk komt niet ieder perfectionisme voort uit een gebrek aan eigenwaarde. Maar bij mij speelde dat een enorme rol. En weet je? Als je je liefde en waardering steeds meer uit jezelf haalt, dan wordt de mening van anderen ineens een stuk minder belangrijk. Je kunt nog steeds kritiek krijgen. Je kunt nog steeds fouten maken. Maar het betekent niet meer automatisch dat er iets mis is met jou. Dan heb je dat perfectionisme ook niet meer zo nodig.
Eerlijk? Bij mij slaat het weleens door naar de andere kant, dat ik het minimale doe. Veel minder complimenten. Maar who cares? Het scheelt me een hoop energie. Ik heb mij en dat is alles wat ik nodig heb...
Je hoeft jezelf niet steeds te bewijzen
Dat is misschien wel het belangrijkste inzicht dat ik je met dit verhaal wil meegeven. Zolang je je waarde laat afhangen van hoe goed je alles doet en wat anderen daarvan vinden, blijf je ontzettend hard werken om goed genoeg te zijn. Maar wie bepaalt eigenlijk wanneer je goed genoeg bent? Jij? Of laat je dat nog steeds door anderen bepalen? Als je jezelf steeds meer leert waarderen, hoef je niet voortdurend je best te doen om die waardering ergens anders vandaan te halen.
Zelfverzekerd van Binnenuit
Herken je dat je voortdurend op zoek bent naar bevestiging? Dat kritiek je enorm kan raken en dat je ontzettend streng bent voor jezelf?
Dan is mijn online cursus Zelfverzekerd van Binnenuit misschien een mooie volgende stap. Daarin ga je aan de slag met de relatie die je met jezelf hebt. Want als je steeds afhankelijk blijft van wat anderen van je vinden, geef je een belangrijk deel van je eigenwaarde uit handen.
En dat is helemaal niet nodig.
Online cursus · €77 · Zelfstandig te volgen